Yeganə cəmi iyirmi yaşında idi. Amma onun çiyinlərinə iyirmi yaşlı bir qızın daşıya biləcəyindən qat-qat ağır bir həyat yükü yığılmışdı.
Borc, xərc, kredit, xəstə ana, azyaşlı qardaşlar… Bunların hər biri təkbaşına bir insanı yoracaq qədər ağır idi. Yeganə isə bütün bunların hamısını eyni anda daşıyırdı. Bəzən gecələr hamı yatandan sonra səssizcə pəncərənin qabağında dayanır, uzun müddət küçəyə baxırdı. Gözlərində yaş olurdu, amma ağlamırdı. Sanki göz yaşları da onun qədər yorulmuşdu.
O gün də dənizin sahilində dayanmışdı.
Dəniz sakit idi. Həzin mehdən dalğaların üzərində xırda titrəyişlər yaranır, uzaqlarda üfüqlə göy bir-birinə qarışırdı. Yeganə dənizə baxdıqca düşüncələrə dalırdı.
“İlahi, niyə mənim taleyimi belə qara yazmısan?”
Bu sual neçə dəfə beynindən keçmişdi, özü də bilmirdi.
Dənizin mehi saçlarını üzünə gətirirdi. O isə saçlarını düzəltməyə belə həvəs göstərmirdi. Elə bil ruhu bədənindən ayrılıb dənizin üstündə uzaqlara, ümmana doğru gedirdi. Yeganə xəyalında həmin ümmana çatır, orada öz suallarına cavab axtarırdı.
Bəlkə də dənizin dərinliklərində onun heç kəsə deyə bilmədiyi sözlər yaşayırdı.
Yeganə çox şey görmüşdü.
Onun ailəsi bir vaxtlar öz elindən, öz yurdundan didərgin düşmüşdü. Qaçqınlıq həyatı yaşamış, illərlə yad mühitdə özlərinə bir yer tapmağa çalışmışdılar. Atası nəhayət Bakıda özünə bir ev almışdı. O ev ailə üçün sadəcə dörd divar deyildi. O ev illərlə çəkilən əziyyətin, ümidin və sabaha inamın nəticəsi idi.
Amma illər sonra ata həmin evi satdı.
Nə üçün satdığını heç kimə doğru-dürüst demədi. Ev dəyər-dəyməzinə getdi. Ailə yenidən kirayələrə düşdü. Bir müddət sonra isə ata başqa qadınla evləndi və ailəsini başlı-başına buraxdı.
Yeganə həmin gündən etibarən daha tez böyüdü.
O, hələ uşaq yaşlarından həyatın nə qədər amansız olduğunu görməyə başlamışdı.
Sonra onun taleyində başqa bir səhifə açıldı.
Atasının qohumlarından Yeganəyə elçi gəldi. Qızın fikrini soruşan, onun gələcək arzularını öyrənən olmadı. Ata bir şərt qoydu:
— Beş inək verin, qızımı oğlunuza verim.
Elçilər razılaşdılar. Beş inək verildi. Toy edildi və Yeganə qohumlarının evinə gəlin köçdü.
Hamı elə bilirdi ki, onun həyatında yeni, xoşbəxt bir dövr başlayacaq.
Amma toyun sevincindən cəmi bir gün keçmişdi ki, Yeganənin həyatında müsibət başladı.
Ərinin bacısı — ailədə hamının çəkindiyi, sərt xasiyyətli, “yekəburun” deyə tanınan qadın — qılınc kimi iti sözləri ilə gənc gəlinin üstünə düşdü.
Bir gün belə, iki gün belə…
Yeganə nə etsə, bəyənilmirdi. Nə desə, günah sayılırdı. Onu təhqir edir, üstünə qışqırır, evdə özünü yad adam kimi hiss etdirirdilər.
Ən ağırı isə o idi ki, hamı bunu görür, amma susurdu.
Sanki Yeganənin çəkdiyi əzab adi bir şey idi.
Sanki gəlin olmaq bütün bunlara dözmək demək idi.
Yeganəni işləməyə məcbur etdilər. O, dükanlardan birində satıcı işləməyə başladı. Səhər evdən çıxır, bütün gün ayaq üstə qalır, axşam yorğun halda geri qayıdırdı. Aldığı məvacibi isə özündə qalmırdı. Pulunu əlindən alırdılar.
Bununla da kifayətlənmirdilər.
Yeganənin adına kredit götürdülər. Guya ailənin bir üzvünün əməliyyatına pul lazım idi. Gənc qızın adı borcların altında qaldı.
O, öz həyatını yaşaya bilmirdi. Başqalarının problemlərini həll etmək üçün öz gələcəyini girov qoymuşdu.
On bir ay…
Cəmi on bir ay ərzində Yeganə bir insanın bəzən ömrü boyu yaşamadığı qədər ağrı yaşadı.
Nəhayət, bir gün güzgünün qarşısında dayanıb özünə baxdı.
Gözlərində əvvəlki Yeganədən əsər-əlamət qalmamışdı.
O gün qərar verdi:
Bəsdir!
Yeganə ayrıldı.
Bu qərarı vermək asan olmadı. Qohumların söz-söhbəti, “qız evinə qayıtmaz”, “bir az da dözsün”, “ailə belə qurulur” deyənlər çox oldu.
Amma heç kim onun ürəyində qopmuş fırtınanı bilmirdi.
Heç kim bilmirdi ki, bəzən bir insanın həyatda qalması üçün getməsi lazımdır.
Yeganə geri qayıtdı.
Amma qayıtdığı ev də əvvəlki ev deyildi.
Atası ailədən uzaqlaşmışdı. Ev satılmışdı. Kirayə həyatı başlamışdı. Ana xəstə idi. Kiçik qardaşların qayğısı Yeganənin üzərinə düşmüşdü.
İndi onun qarşısında daha böyük bir həyat yükü vardı.
Borc.
Kredit.
Kirayə.
Xəstə ana.
Azyaşlı qardaşlar.
Və bütün bunların arasında iyirmi yaşlı bir qız…
Yeganə bəzən öz-özünə düşünürdü:
“Mənim yaşamağa haqqım yoxdurmu?”
Sonra anasının üzünə baxırdı.
Qardaşlarının səsini eşidirdi.
Yenə ayağa qalxırdı.
Çünki onun yıxılmağa haqqı yox idi.
Bir gün yenə dənizin sahilinə gəldi.
Sahil sakit idi. İnsanlar öz dünyalarında gəzir, uşaqlar qaçır, uzaqlarda gəmilər görünürdü. Hər kəsin öz həyatı vardı.
Yeganə isə dənizə baxırdı.
Dəniz onun dərdlərindən xəbərsiz idi.
Amma bəlkə də onu ən çox anlayan elə dəniz idi.
Çünki dəniz də sakit görünür, amma dərinliklərində saysız-hesabsız fırtınalar gizlədir.
Yeganə gözlərini üfüqə dikdi.
— İlahi… — deyə pıçıldadı. — Mən səndən var-dövlət istəmirəm. Böyük həyat da istəmirəm. Mənə bir az rahatlıq ver. Anam sağalsın. Qardaşlarım böyüsün. Mən də bir gün səhər oyananda qorxmadan gülümsəyə bilim…
Səsi titrədi.
Bir damla yaş yanağından süzüldü.
Həmin an dənizdən gələn həzin meh onun üzünə toxundu.
Yeganə gözlərini yumdu.
Sanki meh onun bütün ağrılarını bir-bir götürüb uzaqlara aparırdı.
Bəlkə də ümmana…
Bəlkə də hələ cavabını tapa bilmədiyi sualların olduğu bir yerə…
Amma Yeganə bilmirdi ki, insanın taleyini yalnız yaşadığı ağrılar yazmır.
Bəzən insan öz taleyini ayağa qalxmaqla yenidən yazır.
O, iyirmi yaşında çox yorulmuşdu.
Amma hələ məğlub olmamışdı.
Dənizin qarşısında dayanan o gənc qızın içində hələ bir ümid vardı.
Bəlkə də elə həmin ümid onu sabaha aparacaq.
Çünki bəzi insanlar həyatı rahat yaşamaq üçün deyil, bütün çətinliklərə baxmayaraq yaşamağın nə demək olduğunu göstərmək üçün doğulurlar.
Yeganə də belə qızlardan biri idi.
Dəniz isə onun susmayan sirdaşı olaraq qalırdı.
12.08.2026
