Hamının yaddaşında xoş duyğularla qalmaq, qəlblərdə özünə isti bir yer etmək hər insana nəsib olmur. Bunun üçün yalnız gördüyün işlər, qazandığın uğurlar, tutduğun vəzifələr kifayət etmir.
İnsanın necə insan olması, başqalarına münasibəti, davranışındakı təbiilik, sözündəki səmimiyyət də az rol oynamır. Bəzən bir salam, bir təbəssüm, səmimi bir münasibət insan haqqında uzun-uzadı sözlərdən daha çox şey deyir.
Professor Misir Mərdanov haqqında düşünəndə yaddaşımda ilk növbədə sadəliyi ilə seçilən, səmimiyyəti ilə könül qazanan, insanlara münasibətindəki təbiiliklə xoş iz buraxan bir ziyalı obrazı canlanır.
Misir müəllimlə Qənirə Paşayeva bir xüsusiyyətlərinə görə mənim yaddaşımda həmişə yanaşı dayanırlar. Hər ikisi salamı gözləyən deyil, salamı özü verən insanlardandır. Heç vaxt imkan verməzdilər ki, ilk addımı sən atasan. Qarşılaşanda əvvəlcə özləri yaxınlaşar, səmimi bir salamla söhbətə yol açardılar. Bəlkə də kənardan adi görünən bu davranış mənim üçün heç də adi deyil. Çünki insanın mənəvi ucalığı bəzən böyük tribunalar arxasında söylədiyi fikirlərdə deyil, gündəlik həyatın kiçik məqamlarında üzə çıxır. İnsan haqqında ən doğru qənaəti də çox vaxt məhz belə məqamlar yaradır.
Misir müəllim təhsil naziri işlədiyi illərdə mən də “Orta təhsil” jurnalının baş redaktoru idim. Müxtəlif tədbirlərdə görüşərdik. Hər görüşdə onun ilk addımı atması, salam verməsi, səmimi münasibəti diqqətimi çəkərdi. İllər keçib, zaman çox şeyi dəyişib, hadisələrin bəzi təfərrüatları yaddaşın dərinliklərinə çəkilib. Amma o görüşlərdən qalan xoş duyğu hələ də yaşayır. Çünki insanın qəlbində iz qoyan münasibətlər zamanın sınağından daha asan keçir. Bəzən illər sonra bir insanı xatırlayanda onun hansı vəzifədə olduğunu deyil, sənə necə salam verdiyini, necə baxdığını, necə davrandığını xatırlayırsan. Mənim Misir müəllimlə bağlı yaddaşımda da belə bir səmimiyyət yaşayır.
Mənim üçün Misir müəllim hər şeydən əvvəl təpədən dırnağa təhsil adamıdır! Bu sözləri yalnız onun uzun illər ərzində tutduğu vəzifələrə, gördüyü işlərə, qazandığı elmi nüfuza görə demirəm. Bu ifadənin arxasında şəxsi müşahidələrimdən doğan ehtiram, illərin formalaşdırdığı qənaət dayanır. Onun şəxsiyyətində təhsilə bağlılıqla ziyalı məsuliyyəti, elmi düşüncə ilə müəllimə hörmət, peşəkarlıqla insani səmimiyyət bir-birini tamamlayır. Təhsil onun üçün sadəcə bir fəaliyyət sahəsi deyil, ömrünə məna verən, düşüncəsinə istiqamət göstərən, xidmətinə məram olan bir yoldur.
Böyük insanlar haqqında yazanda bəzən çox sözə ehtiyac qalmır. Çünki bəzi şəxsiyyətləri bir cümlə ilə ifadə etmək mümkündür. Mən Misir müəllim haqqında düşünəndə məhz bu sözləri seçirəm – təpədən dırnağa təhsil adamı! Bu ifadədə mənim üçün həm dərin hörmət, həm mənəvi doğmalıq, həm də illər ərzində qəlbimdə formalaşmış xoş münasibət var. Bu, sadəcə bir xarakteristika deyil, həm də onun şəxsiyyətinə verilən səmimi qiymətdir.
Bu gün professor Misir Mərdanov öz bilik və bacarığı, zəngin elmi təcrübəsi ilə xalqına xidmət etməkdə davam edir. İllərin zəhməti, elmi axtarışları və pedaqoji fəaliyyəti nəticəsində qazandığı bilikləri gənc alimlərlə bölüşür, öz təcrübəsini yeni nəslə ötürür, onların elmi yoluna işıq tutur. Axı, alimin böyüklüyü yalnız yazdığı əsərlərlə, söylədiyi fikirlərlə, qazandığı elmi adlarla ölçülmür. Onun böyüklüyü həm də yetişdirdiyi insanlarda, yol göstərdiyi gənclərdə, gələcəyə ötürdüyü mənəvi və elmi irsdə yaşayır. Bilik paylaşdıqca artır, təcrübə nəsildən-nəslə keçdikcə dəyər qazanır. Bu mənada Misir müəllimin bugünkü fəaliyyəti də onun uzun illərdir sədaqətlə xidmət etdiyi təhsil yolunun davamıdır.
Səksən yaş insan ömrünün həm müdriklik zirvəsi, həm də keçilmiş yolun mənasını daha aydın görmək məqamıdır. Bu yaşa çatmaq özü bir ömür hekayəsidir. O hekayənin səhifələrində zəhmət, axtarış, məsuliyyət, uğur və insanlara xidmət varsa, onun dəyəri daha da artır. Misir müəllimin ömür yolu da elmə, təhsilə, ziyalılığa və insanlara xidmətlə zəngin bir yol kimi mənim üçün hörmət doğurur. Bu əlamətdar yubiley münasibətilə Misir müəllimə ürəkdən təbriklərimi çatdırmaq istəyirəm. Arzu edirəm ki, ömrünün bu müdriklik çağında könlü həmişə rahat, əhvalı xoş, ətrafı doğmalarının məhəbbəti və onu sevən insanların ehtiramı ilə dolu olsun. Qazandığı hörmətin, yetişdirdiyi alimlərin, paylaşdığı biliklərin və bəxş etdiyi xoş duyğuların sevincini yaşasın. Sağlamlıqla, gümrahlıqla, könül rahatlığı ilə dolu uzun bir ömür sürsün.
Əziz Misir müəllim, 80 yaşınız mübarək! Sizə möhkəm cansağlığı, ailə səadəti, mənəvi rahatlıq, tükənməyən həyat eşqi və bir-birindən gözəl günlər arzulayıram. Qoy həyatınızın bundan sonrakı illəri də elmi uğurlar, yetirmələrinizin sevinci, doğmalarınızın məhəbbəti, səmimi görüşlər, xoş xəbərlər və unudulmaz xatirələrlə zəngin olsun. Qoy üzünüzdən təbəssüm, qəlbinizdən rahatlıq, ömrünüzdən bərəkət əskik olmasın.
İnsan ömrünün gözəlliyi yalnız yaşadığı illərlə, tutduğu mövqelərlə, qazandığı uğurlarla ölçülmür. Bəzən onun əsl dəyəri başqalarının yaddaşında qoyduğu izdə, qəlblərində oyatdığı duyğularda, bir salamla belə bəxş etdiyi səmimiyyətdə üzə çıxır. Çünki zaman keçdikcə sözlər unudula, hadisələr yaddaşdan silinə bilər, amma insandan qalan xoş duyğu yaşayır.
Mənim yaddaşımda Misir müəllim məhz belə yaşayır: ilk salamı verən, sadəliyi ilə seçilən, səmimi münasibəti ilə könül qazanan, elmi və insani keyfiyyətləri ilə ehtiram doğuran, təhsil adamı deyəndə yada düşən ziyalılardan biri kimi.
Səksən yaşınız mübarək, əziz Misir müəllim! Qoy ömrünüzün hər yeni günü bu günə qədər qazandığınız hörmətə, yaratdığınız dəyərlərə və insanların qəlbində qoyduğunuz xoş izlərə yaraşan gözəlliklərlə gəlsin!
Şərafəddin İlkin,
Şair-publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
Prezident təqaüdçüsü, “Beynəlxalq Rəsul Rza mükafatı” laureatı.
