Kiminsə haqqında ürək sözlərini ifadə etmək üçün onunla uzun illər ünsiyyətdə olmaq vacib deyil. Elə insanlar var ki, azsaylı görüşlərdə belə xoş təəssürat yaradır, səmimi münasibətləri ilə yadda qalırlar. İqbal Məmmədov mənim üçün belə insanlardandır. Onun xətrini bir eloğlu kimi çox istəyir, fəaliyyətinə və insanlarla münasibətinə hörmətlə yanaşıram.
İqbal Məmmədovun ictimai-siyasi fəaliyyəti, iqtisadiyyat sahəsindəki təcrübəsi və dövlətçilik proseslərində iştirakı onun həyat yolunun mühüm istiqamətlərini təşkil edir. Belə bir fəaliyyət yolu, ilk növbədə, məsuliyyət, təcrübə və cəmiyyət qarşısında öhdəlik hissi tələb edir. İctimai nüfuzun formalaşmasında peşəkar fəaliyyətlə yanaşı, insanlarla qurulan münasibətlərin də xüsusi yeri var. Çünki şəxsiyyətin dolğun portreti yalnız gördüyü işlərdə deyil, davranışında, ünsiyyət mədəniyyətində və ətrafındakılara münasibətində də üzə çıxır.
İqbal Məmmədovun dövlət və cəmiyyət qarşısındakı xidmətləri müxtəlif mükafat və təltiflərlə qiymətləndirilib. O, 2005-ci ildə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub, 2017-ci ildə MDB Parlamentlərarası Assambleyasının 25 illik yubiley medalına, 2018-ci ildə isə Milli Məclisin “Parlament” medalına layiq görülüb. Azərbaycanın dövlətçilik tarixində əlamətdar hadisələrlə bağlı yubiley medalları da onun təltifləri sırasındadır.
Hər bir dövlət təltifi müəyyən xidmətlərin rəsmi qiymətləndirilməsi olmaqla yanaşı, insanın fəaliyyət yolunu səciyyələndirən bir göstəricidir
Ancaq şəxsiyyətin dəyəri yalnız mükafatlarla ölçülmür. İllər ərzində qazanılan etimad, insanların yaddaşında yaradılan xoş təəssürat və cəmiyyətdə formalaşan hörmət də mənəvi baxımdan əhəmiyyətlidir. Rəsmi təltiflər fəaliyyətə verilən qiymətdirsə, insanların səmimi rəğbəti həmin qiymətin mənəvi tərəfini tamamlayır.
İqbal Məmmədov haqqında yazarkən şəxsi təəssüratlarımı da bölüşmək istəyirəm. Çox yaxın ünsiyyətimiz olmasa da, görüşəndə həmişə isti münasibətimiz olub. Bir-iki dəfə telefonla danışmışıq, bir neçə dəfə də eyni məclisdə iştirak etmişik. Bu görüşlər və söhbətlər məndə onun haqqında xoş fikirlər yaradıb. Mənim üçün münasibətlərin dəyəri onların sayında deyil, səmimiyyətindədir. Bəzən qısa bir görüş insan haqqında uzun söhbətlərdən daha yaddaqalan təəssürat yaradır.
Eloğlu anlayışı bizim mənəvi dünyamızda xüsusi yer tutur. Bu sözün arxasında doğma torpağa bağlılıq, ortaq yaddaş, elin adına və insanlarına bəslənilən məhəbbət dayanır. Eyni eldən olan insanlara münasibətdə hiss etdiyimiz doğmalıq da bu dəyərlərdən qaynaqlanır. İqbal Məmmədova olan rəğbətimin əsasını belə bir yaxınlıq duyğusu ilə yanaşı, onunla görüşlərimdə qarşılaşdığım səmimi münasibət təşkil edir.
İqbal Məmmədovun obrazını düşünəndə xəyalımda əzəmətli Talış dağları canlanır. Sanki bu dağların vüqarı, əzəməti və sarsılmazlığı onun xarakterində özünə yer tapıb. Talış torpağının rəmzlərindən sayılan dəmirağacı kimi onda da bir dəyanət, möhkəmlik və dözüm görürəm. Dəmirağacı necə sərt təbiətə sinə gərərək öz varlığını qoruyursa, insanın mənəvi gücü də həyatın sınaqları qarşısında özünü büruzə verir. Mənim nəzərimdə İqbal Məmmədovun şəxsiyyətində doğma yurdun vüqarı ilə möhkəm xarakterin bu cür mənəvi vəhdəti var. Bu, sadəcə bir bənzətmə deyil, həm də insanın öz köklərindən aldığı gücə, el-obasının mənəvi sərvətinə və şəxsiyyətində yaşatdığı dəyərlərə ehtiramın ifadəsidir.
Mənim diqqətimi çəkən və hər zaman dəyərləndirdiyim məqamlardan biri də onun qələm adamlarına göstərdiyi diqqət və sayğıdır. Söz adamına münasibət, əslində, sözə, düşüncəyə və yaradıcılığa münasibətdir. Qələm adamları cəmiyyətin həyatını, insanların taleyini, zamanın mənzərəsini öz qələmləri ilə ifadə edir, yaddaşın qorunmasına və mənəvi dəyərlərin yaşadılmasına töhfə verirlər. Onların əməyinə ehtiram göstərmək mədəniyyətə və yaradıcı düşüncəyə verilən qiymətdir.
Qələm adamı üçün diqqətlə dinlənilmək, fikrinə hörmətlə yanaşılmaq və əməyinin dəyərləndirildiyini hiss etmək mühümdür. Bu münasibət hər zaman böyük jestlərlə ifadə olunmur. Bəzən səmimi bir söhbət, xoş bir söz və ya sadə bir diqqət insanın yaddaşında uzun müddət qalır. İqbal Məmmədovun qələm adamlarına münasibətində gördüyüm bu diqqəti onun insani keyfiyyətlərinin dəyərli cəhətlərindən biri hesab edirəm.
İctimai-siyasi fəaliyyət insanı müxtəlif xarakterli insanlarla ünsiyyətdə olmağa, fərqli düşüncə və baxışlarla qarşılaşmağa vadar edir. Belə bir mühitdə nəzakəti, diqqəti və ünsiyyət mədəniyyətini qorumaq mühüm xüsusiyyətdir. Vəzifə insanın cəmiyyətdəki mövqeyini müəyyənləşdirə bilər, ancaq onun mənəvi siması başqalarına münasibətində daha aydın görünür. Məncə, İqbal Məmmədov haqqında düşünərkən onun fəaliyyətini şəxsi təəssüratlarımla birlikdə dəyərləndirməyimin səbəbi də budur.
İnsanlar haqqında yazılarda çox vaxt onların nailiyyətləri, qazandıqları mükafatlar və ictimai mövqeləri ön plana çəkilir. Halbuki bir şəxsiyyətin portretini tamamlayan başqa cizgilər də var. Doğma yurda bağlılıq, insanlara ehtiram, səmimi ünsiyyət və mənəvi dəyərlərə hörmət. Bu xüsusiyyətlər insanın həyat yoluna daha insani çalarlar əlavə edir, onu yalnız rəsmi bioqrafiyanın qəhrəmanı deyil, həm də cəmiyyətin içində yaşayan, münasibətləri ilə seçilən bir şəxsiyyət kimi təqdim edir.
İqbal Məmmədova arzum budur ki, dövlət və cəmiyyət qarşısındakı fəaliyyətində yeni uğurlar qazansın, doğma el-obası ilə bağlılığını daim yaşatsın, insanlarla münasibətlərindəki səmimiyyət və qələm adamlarına göstərdiyi diqqət bundan sonra da davam etsin.
Zaman keçir, vəzifələr və dövrlər dəyişir, həyatın müxtəlif mərhələləri geridə qalır. Ancaq insanın gördüyü işlər və başqalarının qəlbində qazandığı hörmət onun haqqında təsəvvürün əsasını təşkil edir. Mən İqbal Məmmədovu həm ictimai fəaliyyəti, həm də bir eloğlu kimi məndə yaratdığı xoş təəssüratlarla dəyərləndirirəm.
Bu yazını onun haqqında şəxsi münasibətimi ifadə edən sadə bir fikirlə tamamlamaq istəyirəm. İnsanın əsl dəyəri yalnız tutduğu mövqedə deyil, gördüyü işlərə və insanlara münasibətindədir. İqbal Məmmədova olan rəğbətim də dövlətə xidmət, el-obaya bağlılıq və qələm adamına ehtiram kimi dəyərlərin vəhdətinə əsaslanır.
Şərafəddin İlkin,
Şair-publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü,
“Beynəlxalq Rəsul Rza mükafatı” laureatı.
