Nə uşaqlıq illəri;
nə gənclik, nə cavanlıq…
Bircə sənli günlərə
qaydaydım bir anlıq.
Kaş ki, tuta biləydi əllərindən əllərim;
elə yazıq olur ki,
darıxması əllərin…
Tərləyər ovuc içi;
buza dönər barmaqlar.
Ürək toxtayar hərdən;
başı da aldadarsan…
Gözlər də bir yol tapar vaxtını ötürməyə.
Bircə əlin darıxmağı çarəsizdi, çarəsiz…
Əl atanda boşluğa
Əl atılanda boşluğa
titrəyər səssiz-səssiz…
Bilsən necə çətindi bu mübarizə meydanı…
Yaşadım cəhənnəmi
bütün cismi-canımla;
bu ölümlü dünyada
vurnuxub qaldım sənsiz.
Şeirin Bədii Təhlili:
Aysel Nəsirzadənin bu misraları itirilmiş sevgiliyə duyulan dərin həsrətin, xüsusən də fiziki boşluğun yaratdığı ağrının bədii ifadəsidir. Şeir parçası duyğuların səmimiliyi və obrazlılığı ilə seçilir.
Mətnin əsas mövzusu tənhalıq və çarəsiz həsrətdir. Müəllif üçün keçmişin heç bir mərhələsi (uşaqlıq, gənclik) “sənli günlər” qədər dəyərli deyil. Əsas ideya insanın mənəvi olaraq yox, məhz fiziki yoxluq qarşısında acizliyini göstərməkdir.
“Əllərin darıxması” –
Şeirin ən təsirli tərəfi darıxmaq hissinin gözlərə və ya ürəyə deyil, məhz əllərə köçürülməsidir. Müəllif qeyd edir ki, ürəyi və ağlı (başı) aldatmaq olar, amma toxunma ehtiyacı olan əlləri aldatmaq mümkün deyil. Ovucun tərləməsi və barmaqların buza dönməsi həsrətin psixosomatik (fiziki) təzahürü kimi çox uğurlu təsvir edilib.
“Tərləyər ovuc içi; buza dönər barmaqlar” – isti və soyuq təzadı daxili sarsıntının dərəcəsini göstərir.
“Çarəsiz darıxmaq”, “ölümlü dünya” kimi ifadələr emosional yükü artırır.
“Mübarizə meydanı” və “cəhənnəmi yaşamaq” ifadələri ayrılığın insan ruhu üçün nə qədər ağır bir savaş olduğunu simvolizə edir.
Mətndə “boşluğa əl atmaq” obrazı çarəsizliyin kulminasiya nöqtəsidir. Səssiz titrəyiş insanın daxilində qopan fırtınaların, lakin xaricə vura bilmədiyi kədərin bədii əksidir.
Bu sətirlər sadəcə bir ayrılıq şeiri deyil, insanın “əlləri ilə darıxacaq” qədər birinə ehtiyac duymasının səmimi etirafıdır. Müəllif duyğuları vizuallaşdıraraq oxucunu o boşluğa ortaq edə bilir.
Uğurlar olsun həmişə, əziz Aysel xanım!
✍️ Sevil Azadqızı
Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi.
Filoloq. Ədəbi təhlil-tənqidçi. AJB-nin üzvü. Yazar-publisist
24.04.2026
