Sabir Rüstəmxanlının 80 illiyinə
Azərbaycan ədəbiyyatında elə imzalar var ki, onlar yalnız kitab müəllifi deyil, həm də bir xalqın yaddaşı, mübarizə ruhu və milli vicdanıdır. Sabir Rüstəmxanlı məhz belə şəxsiyyətlərdəndir. Bu gün 80 illik ömür yoluna nəzər salarkən aydın görünür ki, o, təkcə poeziya və publisistika yaratmayıb — bir dövrün düşüncəsini, azadlıq duyğusunu və milli kimlik fəlsəfəsini formalaşdırıb.
1946-cı il may ayının 20-də Yardımlının Hamarkənd kəndində dünyaya gələn Sabir Rüstəmxanlı Azərbaycanın söz xəzinəsinə təbiətin sərtliyi və dağ insanının mərdliyi ilə gəlmişdi. O kənddən başlayan yol sonradan bütöv bir xalqın mənəvi dünyasına uzandı. Hələ məktəb illərindən ədəbiyyata olan marağı, dilə və sözə bağlılığı onun gələcək taleyinin istiqamətini müəyyənləşdirdi. Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində aldığı ali təhsil isə bu istedadı elmi və ədəbi düşüncə ilə daha da zənginləşdirdi.
Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığa sadəcə şair kimi başlamadı. O, ədəbiyyatı xalqın taleyi ilə birləşdirən yazıçılardan oldu. “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetində çalışdığı illərdən başlayaraq milli düşüncənin, mənəvi dirçəlişin və ictimai sözün aparıcı simalarından birinə çevrildi. Sonralar “Yazıçı” nəşriyyatında baş redaktor kimi fəaliyyəti dövründə yüzlərlə müəllifin ədəbi taleyində mühüm rol oynadı, Azərbaycan kitab mədəniyyətinə ciddi töhfələr verdi.
Onun poeziyası sadəcə misralar deyil — çağırışdır, yaddaşdır, milli ruhun səsidir. “Sağ ol, ana dilim!” deyə ana dilinə sevgi ilə səslənən şair, əslində bir xalqın mənəvi müqəddəratını qoruyurdu. “Qan yaddaşı”, “Tanımaq istəsən”, “Zaman məndən keçir” kimi əsərlərində vətən sevgisi ilə zamanın ağrıları bir-birinə qarışır. Sabir Rüstəmxanlı poeziyasında insan yalnız fərd deyil — millətin bir parçasıdır.
Onun yaradıcılığında xüsusi yer tutan “Ömür kitabı” isə Azərbaycan ictimai fikrində böyük hadisəyə çevrildi. Bu əsər bir kitabdan daha artıq idi — milli özünüdərk manifesti idi. 1980-ci illərin sonlarında azadlıq ideyalarının güclənməsi, xalqın milli kimliyinə dönüşü və istiqlal düşüncəsinin oyanışında “Ömür kitabı”nın rolu danılmazdır. Həmin əsər minlərlə insanın qəlbində vətən anlayışını yenidən oyatdı, milli azadlıq hərəkatının mənəvi sütunlarından biri oldu.
Sabir Rüstəmxanlı yalnız keçmişdən yazan müəllif deyil. O, tarixlə bu günü birləşdirən yazıçıdır. “Cavad xan”, “Difai Fədailəri”, “Xətai yurdu”, “Göy Tanrı” kimi əsərlərində milli tarixə bədii baxış gətirərək unudulmuş qəhrəmanlıq səhifələrini yenidən xalqın yaddaşına qaytardı. Onun qələmi tarixə yalnız nostalji ilə deyil, milli məsuliyyət hissi ilə yanaşdı.
Türk dünyasında geniş oxucu auditoriyası qazanan Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığı Azərbaycan sərhədlərini çoxdan aşıb. Türkiyədə, Rusiyada, Avropada nəşr olunan kitabları və müxtəlif dillərə çevrilən əsərləri onu çağdaş türk dünyasının ən tanınmış ədəbi simalarından birinə çevirib. O, sözün gücü ilə millətlər arasında mənəvi körpülər yaradan sənətkardır.
2005-ci ildə ona verilən Xalq Şairi adı xalqın öz şairinə verdiyi mənəvi qiymətin rəsmi ifadəsi idi. Çünki Sabir Rüstəmxanlı çoxdan oxucuların qəlbində xalqın şairinə çevrilmişdi.
Bu gün 80 yaşını qeyd edən ustad sənətkarın ömür yolu Azərbaycan ziyalısının məsuliyyətli və şərəfli həyat nümunəsidir. Səkkiz onillik boyunca o, qələmini həqiqətə, millətə və Vətənə xidmət üçün işlədib. Onun sözü zamanın sınaqlarından keçərək yeni nəsillərə çatıb və bundan sonra da çatacaq.
Hörmətli Sabir müəllim!
80 illik yubileyiniz münasibətilə Sizə ən səmimi təbriklərimizi çatdırırıq. Sizə möhkəm can sağlığı, uzun ömür, yeni yaradıcılıq uğurları və sözünüzün daim yaşayacağı işıqlı illər arzulayırıq.
Qələminiz daim iti, sözünüz həmişə uca olsun!
80 yaşınız mübarək!
