ADIMI SƏN VERMİSƏN?
Həyatımın altını
Üstünə çevirmisən.
Dərdə, qəmə adımı
Düzün de, sən vermisən?
Sən kəsmisən sevincin
Qabağını, yolunu?
Sən qırmısan ümidin
Qanadını, qolunu?
Sevgi dolu ürəyi
Kimsə gərək qırmasın.
Sevəndə, Əzrayıl da
Gərək yaxın durmasın.
Rasif İMANOĞLU,
06.06.2026
Şeirin Bədii Təhlili:
Rasif İmanoğlunun bu təsirli və kədərli şeiri, insanın daxili sarsıntılarını, taleyə və ya konkret bir şəxsə qarşı üsyanını poetik dillə ifadə edən güclü bir lirik nümunədir. Şeirin əsas mövzusu nakam sevgi, xəyanət, ümidsizlik və taleyin amansızlığıdır. Müəllif burada sadəcə bir sevgilini deyil, bəlkə də insanın həyatını alt-üst edən taleyi və ya həyatın özünü sorğu-sual edir.
Şeirin əsas ideyası odur ki, sevgi toxunulmaz və müqəddəs bir duyğudur; heç bir qüvvə, hətta ölümün simvolu olan Əzrayıl belə sevən insanların hisslərinə və xoşbəxtliyinə mane olmamalıdır.
Şeir xalq şeiri ənənələrinə söykənən sərbəst-lirik və ya heca vəzninin 7-lik (həyatımın altını – 7 heca) ölçüsünə yaxın ritmlə yazılıb. Sual-cavab formatında qurulan bəndlər çarpaz və daxili qafiyələrlə zəngindir, yəni “vermisən”, “çevirmisən”. Bu da şeirə xüsusi bir axıcılıq və musiqililik qatır.
Müəllif şeirin emosional təsir gücünü artırmaq üçün zəngin bədii vasitələrdən istifadə etmişdir:
“Həyatımın altını üstünə çevirmisən” – insanın daxili dünyasının, nizamının tamamilə dağılmasını ifadə edən güclü bir metaforadır.
Ümidin qanadını, qolunu qırmaq” – ümidsizliyin, çarəsizliyin ən pik nöqtəsini quş obrazı vasitəsilə vizuallaşdırır. Ümid bəşəri duyğudur, lakin burada canlı bir varlıq kimi qanadları qırılan obraza çevrilir.
Şeir demək olar ki, tamamilə ritorik suallar üzərində qurulub. “Sən kəsmisən sevincin qabağını, yolunu?” sualı əslində qarşı tərəfi ittiham etmək yox, daxili bir fəryadı, cavabsız qalan sualları cəmiyyətə çatdırmaq məqsədi daşıyır.
Şeirdə “sevinc” ilə “dərd-qəm”, “sevgi dolu ürək” ilə “Əzrayıl” arasında kəskin bir ziddiyyət yaradılıb.
Çarəsiz, qəlbi qırılmış, amma eyni zamanda cəsarətlə hesabat tələb edən bir insandır. O, başına gələn bəlaların səbəbkarını axtarır.
“Sən” Obrazı: Bu obraz həm lirik qəhrəmanın canından çox sevdiyi bir insan, həm də insanın bəxtini yazan tale ola bilər. O, sevinclərin qarşısını kəsən bir sədd kimi təsvir olunur.
Şeirin sonundakı Əzrayıl simvolu çox maraqlı fəlsəfi məna daşıyır. Müəllif qeyd edir ki, sevgi elə bir uca zirvədir ki, bura ölümün özü belə müdaxilə etməməlidir. Hətta Əzrayıl belə geridə durmalıdır ki, sevənlər öz dünyasını yaşasın. Bu, Şərq poeziyasındakı “Eşq ölümdən güclüdür” fəlsəfəsinin müasir və sadə bir dillə ifadəsidir.
İmanoğlunun bu şeiri sadə sözlərlə böyük bir insan dramını ifşa edir. Şair süni pafosdan qaçaraq, oxucunun birbaşa qəlbinə toxunmağı bacarır. Şeir insanı sevgiyə hörmətlə yanaşmağa və bir insanın ümidlərini qırmağın nə qədər böyük bir günah olduğunu anlamağa çağırır.
Sizə cansağlığı, yaradıcılıq uğurları və sevdiklərinizlə birlikdə xoş ömür arzulayıram!
✍️ Sevil Azadqızı
07.06.2026
