GÖRSƏNİZ DEYƏRSİZ….
Əgər görsəz deyərsiz, deyərsiz ki, gəlməsin,
Hələ ki gözlədiyim bir kimsə yoxdur mənim.
Eşitmək istəmirəm: -“nə var, nə yox”, kəlməsin,
Qəlbimi ovlayacaq bir kimsə yoxdur, mənim.
Boylanıb baxmıram da üzü boşluğa tərəf,
Gözümün qurdun alan nə dərə var, nə dağ var.
Nə bir ürəyimdəki ağrıları bölüşən,
Nə də adımı tutan, pıçıldayan dodaq var.
Görsəniz deyərsiz ki, “Dünya dardı başına
ölçüsü kiçik olan papaq kimi” …biləcək.
Əminəm, xatırlayıb ötənlərdə olanı
Əlinin arxasıyla göz yaşını siləcək.
Görsəniz, deyərsiz ki, işdir qayıtsa bir gün,
rəhm etməsin ümüdsüz yaşayan bu şikəstə.
Yağan yağışa baxsın, doğan günəşi görsün,
buludlar kölgə tutsun daim başının üstə.
Görsəniz, deyərsiz ki, qaranlıq bir kahada,
Gecənin düşməyini o, gözləyən yarasa,
Çılpaq budağa qonub üşüyən sərçə kimi
Həvəsi də qalmayıb, uçub getsin harasa.
Bunu da yazarsınız, getdiyi yolun üstə
qoy tapdanıb silinsin ayaqlarının altda.
“Səni sevən biri var, yüz dağ var köksü üstə”
Kaşki başa düşəydin onu, Allahın altda.
09. 05. 2026
Şeirin Bədii Təhlili:
Faiq Balabeylinin “Görsəniz deyərsiz…” şeiri modern Azərbaycan poeziyasında tənhalıq, qürur və gizli intizarın psixoloji mənzərəsini yaradan lirik-fəlsəfi əsərdir.
Şeirin mərkəzində özünütəcrid və daxili qırıqlıq dayanır. Lirik qəhrəman zahirən laqeyd, incik görünməyə və “gözlədiyim kimsə yoxdur” deməyə çalışsa da, əslində bütün mətni həmin “gəlməsi istənilməyən” şəxsə həsr edir. Əsərin əsas ideyası insanın öz qüruru ilə daxili duyğuları arasındakı çarəsiz savaşı, tənhalığın gətirdiyi mənəvi tükənməni göstərməkdir.
Müəllif hisslərin ağırlığını orijinal metafora və təşbehlərlə vizuallaşdırır:
“Dünya dardı başına… papaq kimi”: Həyatın lirik qəhrəman üçün sıxıcı, boğucu və dözülmez olduğunu göstərən uğurlu bir bənzətmədir.
“Kahanın yarasası” və “üşüyən sərçə”: Bu obrazlar qəhrəmanın cəmiyyətdən qaçmaq, qaranlığa sığınmaq istəyini və ruhunun kövrəkliyini simvolizə edir.
“Yüz dağ var köksü üstə”: Çəkilən daxili əzabın miqyasını göstərən təsirli mübaliğədir.
Şeirin finalındakı “Allahın altda” ifadəsi əsəri dünyəvi çərçivədən çıxarıb ilahi müstəviyə qaldırır. Bu, insanın Yaradan və öz vicdanı qarşısındakı mütləq dürüstlük məqamıdır. İnsanlardan gizlədilən “yüz dağlıq” dərd, Tanrının nəzarəti və şahidliyi altında saf, gizli bir ibadətə çevrilir. Sevgi burada bəşəri inciklikləri aşıb, qədərə təslimiyyət formasını alır.
“Görsəniz deyərsiz” anaforası, yəni təkrarı mətndə daxili ritm, intonasiya və xitab tonu yaradır.
Xalq danışıq dilinə yaxın ifadələr “gözünün qurdun alan”, “nə var, nə yox” şeirin səmimiyyətini və emosional təsir gücünü artırır.
Şeir insanın daxili monoloqu vasitəsilə ümidsizliyin və zamansız itkinin bədii pasportunu tərənnüm edir.
Sizə cansağlığı və bütün işlərinizdə uğurlar arzulayıram!
✍ Sevil Azadqızı
11.05.2026
14:48
