Pandemiya şəhərin üstünə boz bir yorğan kimi sərilmişdi. Küçələr sanki nəfəsini içinə çəkmişdi, qapılar susurdu, pəncərələrdə işıq yox idi.
Orta yaşlı jurnalist Rəşid bu səssizliyin içində öz ürəyinin döyüntülərini dinləyirdi — elə bil hər döyüntü vaxtdan qopmuş bir cümlə idi.
Xəstəlik onu qəfil yaxaladı. Əvvəlcə nə baş verdiyini bilmədi, sonra isə tədricən özünü tanımamağa başladı. Qızdırma gecələrini yandırır, nəfəsi daraldıqca düşüncələri də dar bir dəhlizə sıxılırdı. COVID-19 onun qapısını döyəndə, Rəşid artıq təkcə jurnalist deyildi — o, həyatla ölüm arasında yazılmamış bir reportajın qəhrəmanına çevrilmişdi.
Evin divarları üst-üstə, sanki bir maneə kimi üzərinə gəlirdi. Saatın səsi döyüş gurultusu kimi beyninə çırpılırdı. Telefon susanda qorxurdu, zən gələndə isə daha çox diksinirdi. Tənhalıq artıq sadəcə boşluq deyildi, o, Rəşidin qarşısında dayanmış, gözlərinin içinə baxan bir varlıq idi.
Gecələr Rəşid pəncərəyə yaxınlaşırdı. Küçə lampasının sarı işığında boş asfaltı seyr edir, Tanrı ilə səssiz bir söhbət edirdi. “Əgər bu gecəni keçsəm,” — deyə düşünürdü, — “həyatın hər cümləsini daha diqqətlə yazacağam.” Dua onun üçün artıq söz yox, nəfəs idi.
Bir gün səhər günəş otağa bir az daha cəsarətlə girdi. Qızdırma geri çəkildi, nəfəs yüngülləşdi. Sanki ölüm pəncərənin kənarında dayanıb tərəddüd etdi və susaraq uzaqlaşdı. Tanrı ona yaşamağı nəsib etmişşdi. Rəşid sağ qaldı. Amma o, əvvəlki Rəşid deyildi. Tənhalıq onu taqətdən salıb təslim etməmişdi, əksinə onu həyat dolu etməyi bacarmışdı. İndi o bilirdi ki, insan bəzən tək qalmaq üçün sındırılır ki, içindəki səsi eşitsin.
O gün Rəşid masasına oturaraq yazdı: “Tənhalıq — insanın Tanrı ilə üz-üzə qaldığı ən səssiz məkandır.”
Səhərlər indi ona başqa cür gəlirdi. Günəş pəncərədən içəri girəndə təkcə otağı yox, Rəşidin içində qalmış qaranlığı da nurlandırırdı. O, hər yeni günə ehtiyatla baxırdı — sanki həyat yenidən ona verilsə də, hələ tam bağışlanmamışdı. Xəstəlikdən sonra sükut dəyişmişdi. Əvvəllər sükut qorxudurdu, indi isə dinləndirirdi. Rəşid anladı ki, tənhalıq insanı cəzalandırmır; onu ələyir — titullardan, tələskənlikdən, lazımsız sözlərdən. O günlərdə də onun əlindən yalnız qələmi düşməmişdi, amma yazdıqları artıq başqaları üçün yox, özü üçün idi.
Bəzən gecələr yenə nəfəsi daralırmış kimi olurdu. O anlar qorxu qayıdırdı, lakin əvvəlki kimi hökmranlıq etmirdi. Rəşid qorxunu tanımışdı. Onun adını bilmək onu zəiflədirdi. Ölüm artıq sirr deyildi — sadəcə uzaqdan baxan kölgə idi.
Bir axşam köhnə dəftərini vərəqlədi. Orada pandemiyanın ilk günlərində yazdığı cümlələr vardı: titrək, natamam, tələsik. Sanki başqa bir adamın əlindən çıxmışdı. O cümlələrdə həyat qorxudan qaçırdı, indi isə sakitcə yerində dayanırdı. Rəşid pəncərədən çölə baxdı. Küçə əvvəlki kimi deyildi, amma canlı idi. İnsanlar geri qayıtmışdı — maskalı, ehtiyatlı, susqun. O an anladı: sağ qalmaq kifayət deyil. Sağ qalıb xatırlamaq lazımdır. Kim olduğunu, nəyi itirdiyini və nə üçün yaşadığını.
Son cümləni yazanda əlini saxladı. Bu, təkcə bir hekayənin sonu deyildi. Bu, onun ölümə cavabı idi: “Tənhalıq məni öldürmədi. O, məni Tanrının sükutuna aparıb geri qaytardı.”
