Bu gün Azərbaycan ədəbiyyatında öz daxili sükutu, sərt realizmi və insan ağrısını bəzəksiz təqdim etmək cəsarəti ilə seçilən yazıçı Meyxoş Abdullahın doğum günüdür. Bu gün bir ömrün təqvimdə artan yaşı deyil, sözlə imtahan verən, tale ilə yazı arasında körpü quran bir həyat yolunun dəyərləndirilməsidir.
02 fevral 1962-ci ildə Cəlilabadın Xəlilabad kəndində dünyaya gələn Meyxoş Abdullah hələ uşaqlıqdan həyatın sadə, lakin ağır həqiqətləri ilə üz-üzə qalmış, kənd mühitinin sakitliyində insan xarakterlərinin mürəkkəbliyini müşahidə etmişdir. Onun formalaşmasında bu torpağın havası, insanlarının təbiiliyi, bəzən sərt, bəzən kövrək münasibətləri dərin iz buraxmışdır. Yazıçı üçün həyat heç vaxt romantik nağıl olmayıb, o, həyatı olduğu kimi görüb və olduğu kimi də yazıya gətirib. Hərbi xidmətdən sonra maliyyə sahəsində təhsil alması, uzun müddət mühasibatlıq fəaliyyəti ilə məşğul olması onun dünyagörüşünə əlavə intizam, dəqiqlik və məsuliyyət qatmışdır. Bu peşə həyatı ilə ədəbi yaradıcılıq arasında zahirən məsafə olsa da, əslində bu təcrübə onun yazılarında səbəb-nəticə əlaqələrinin daha aydın, insan davranışlarının daha real təsvirinə imkan vermişdir. Meyxoş Abdullah ədəbiyyata gələnlərin hamısı kimi şöhrət xatirinə yox, içində yığılıb qalan sözün ağırlığından azad olmaq üçün yazmağa başlamışdır. Onun yaradıcılığı oxucunu sığallamır, onu silkələyir, düşündürür və bəzən də narahat edir. Çünki bu əsərlərdə gizlədilən həqiqət yoxdur, hər şey açıqdır, çılpaqdır və vicdanla üz-üzə qoyur.
“Didərgin ruhlar” insanın daxili köçünü, “Əsir qadın” qadın taleyinin susdurulmuş fəryadını, “Qapısı gecə döyülən qadın” qorxunun gündəlik həyatımıza necə sızdığını, “Şeytan gülüşü” insan içində gizlənən qaranlıq tərəfi göstərir. Bu əsərlərdə qəhrəmanlar ideal deyil, onlar səhv edən, qorxan, bəzən uduzan, bəzən də gec də olsa həqiqəti dərk edən insanlardır. Məhz bu səbəbdən Meyxoş Abdullahın nəsri oxucuya yaxın, lakin rahat deyil. Onun sözündə ağrı var, amma bu ağrı süni deyil, yaşanmış və hiss edilmiş ağrıdır. “Alagöz” əsərinin təkcə ədəbi mükafatlarla deyil, beynəlxalq müstəvidə də diqqət çəkməsi təsadüfi deyil. Çünki bu əsərdə milli çərçivəni aşan, ümumbəşəri insan faciəsi var. Yazıçının Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olması, Prezident təqaüdünə layiq görülməsi onun yaradıcılığına verilən rəsmi dəyərin göstəricisidir, lakin Meyxoş Abdullah üçün ən böyük mükafat oxucunun yaddaşında qalmaqdır. O, yazını taleyinə çevirən yazıçılardandır, çünki onun üçün söz dolanışıq vasitəsi yox, mənəvi məsuliyyətdir. İllər keçdikcə onun yaşı artır, lakin sözünün yükü azalmaq əvəzinə daha da dərinləşir. Bu gün onun doğum günü münasibətilə deyilən hər xoş söz əslində bir təşəkkürdür, cəmiyyətin görməyə cəsarət etmədiyini göstərdiyi üçün, susulan mövzuları yazıya gətirdiyi üçün, sözün vicdanını qoruduğu üçün. Arzumuz odur ki, Meyxoş Abdullahın qələmi həmişə diri qalsın, sözü həmişə həqiqətdən yana olsun, ömrü sağlamlıqla, yaradıcılığı isə yeni dərinliklərlə davam etsin. Yeni yaşınız mübarək əziz və dəyərli yazıçımız, Meyxoş Abdullah!
✍ Sevil Azadqızı
Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi.
Filoloq. Ədəbi təhlil-tənqidçi. Yazar-publisist .
02.02.2026
